Rijk en arm in Nederland komen elkaar nauwelijks tegen

12
Dec
2014

Vanmorgen werd ik wakker met het bericht op de radio dat rijk en arm in Nederland elkaar nauwelijks nog tegen komen. Het SCP heeft hier onderzoek naar gedaan en kwam met de volgende conclusie:

Welgestelden in Nederland en mensen aan de onderkant van de samenleving komen elkaar nauwelijks tegen en zijn erg op het eigen milieu gericht. In het rapport ‘Verschil in Nederland’ zegt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat een aanpak van ongelijkheid “een urgente opgave” is. Het SCP spreekt over een “opkomend cohesieprobleem” tussen groepen met betere en slechtere levenskansen. Bijna 30 procent van de Nederlanders staat minder sterk in zijn schoenen. De kloof is volgens de onderzoekers “nog” overbrugbaar.
De oplossing is niet het wegnemen van financiële verschillen, zegt het SCP. De verschillen uiten zich niet louter in arm en rijk, maar zijn breder.

Persoonskapitaal
Er zijn wel economische tegenstellingen, die vooral voortkomen uit grote verschillen in onderwijsniveau. Maar hoe iemand terechtkomt, wordt volgens het SCP ook in belangrijke mate bepaald door zijn sociale en culturele positie. De onderzoekers noemen dat het “persoonskapitaal”. Daarbij gaat het onder meer om gezondheid, uiterlijk, partnerkeuze en sociale netwerken.

Weerbaarder
Het is voor het eerst dat het SCP daar zo de nadruk op legt. “Verschillen in persoonskapitaal zijn in sommige opzichten tot nu toe nogal verwaarloosd in het beleid.” Mensen met weinig kansen lijken niet in staat om zonder hulp weerbaarder te worden. Voor een groot deel komt dat doordat deze Nederlanders weinig of geen contact hebben met mensen uit andere sociale klassen. (Nos.nl)

En zo ging ik doordenken, want waarom heb ik het ‘geluk’ dat ik een leven heb waarin ik me vrij voel keuzes te maken, op vakantie kan, durf te baanhoppen en niet bang ben voor de stijgende werkloosheid, een leuk huis heb, een gezellige grote vriendengroep. Inderdaad! Door mijn omgeving…

Na mijn middelbare school ging iedereen verder studeren dus ik ook. De opleidingskeuze was 2e keus, de stad was belangrijker. Na het behalen van mijn diploma wilde ik verder, werken kon altijd nog het studentenleven beviel me bovendien wel. Inmiddels heb ik na 6 jaar studie twee diploma’s op zak en vond direct na mijn afstuderen een baan. En door die baan kwam ik ineens in een andere wereld. Ik kwam in woonwijken waar ik normaal niet kwam, ik zag armoede, geweld, uitzichtloze posities, andere culturen, andere leefstijlen. En ik kan alleen maar zeggen dat mij dit enorm heeft verrijkt als persoon. In de afgelopen jaren heb ik meer geleerd van hoe de maatschappij in elkaar steekt dan in die 6 jaar studie. Ik kwam tot nieuwe inzichten, leerde van andere culturen, werd geprikkeld. Ik kwam echt in contact met mensen die ik de eerste 20 jaar van mijn leven nog nooit had ontmoet.

Daar komt de drive om The Holland Road te realiseren vandaan. Ik zie en vind dat de maatschappij dit nodig heeft. Deze verbinding tussen mensen met weinig en veel persoonskapitaal – om met het SCP te spreken – is de basisgedachte van The Holland Road. Want ik zie wat het met je doet wanneer je in een omgeving opgroeit waar het niet vanzelfsprekend is dat je verder gaat studeren na je middelbare school. Dat je ouders dit niet stimuleren of je vriendengroep niet verder leert of op straat hangt en ook nog eens in een wijk woont waar de meeste mensen laagopgeleid zijn. Dat het dan verdomd moeilijk is om als enige een andere weg te gaan bewandelen. En wel gaan studeren, werken aan je toekomst en deze cultuur te doorbreken. Het belangrijkste: wie stimuleert en steunt je hierin?

Dus waarom sta ik in het leven zoals ik er nu in sta – zorgeloos, energiek en met een leuke baan? Het antwoord hierop is volgens mij simpel: omdat ik me begeef in een omgeving die me hier gebracht heeft simpelweg omdat zij ook allemaal hetzelfde pad hebben bewandeld. En dat dit in deze ‘subcultuur’ normaal is. In mijn huidige vriendengroep heeft iedereen gestudeerd, hebben allemaal een baan, kopen huizen, maken zich geen zorgen over de werkloosheid want dit zien ze niet of weinig in hun directe omgeving. En bovendien: als iemand zijn baan verliest, is daar het netwerk en de aangeleerde vaardigheden om weer een goede nieuwe baan te vinden.

Dit inzicht brengt mij automatisch bij de volgende vraag. Hoe lukt het een zelfde meisje van 16 jaar, die opgroeit in een achterstandswijk, uit een sociaal zwak milieu komt, ouders die niet gestudeerd hebben en vrienden om zich heen heeft die niet verder studeren, over 12 jaar tot hetzelfde resultaat als mij te komen? Het antwoord is volgens mij simpel: door te verbinden! Dit meisje in contact te brengen met een omgeving die zij niet kent (werkend, studerend, ‘zorgeloos’) en haar hun idee van normaal laten zien…En andersom: de meer ‘zorgelozen’ leren hoe het leven er uit ziet als je opgroeit in een omgeving waar de problemen vaak groter zijn dan de kansen..

Dit is de reden dat The Holland Road ontstaan is. Naast dat ik zag dat kwetsbare mensen deze impuls en prikkeling nodig hebben is mijn drijfveer net zo goed dat ik juist deze ‘sterke’ burgers deze sociale verrijking gun. Het ontmoeten van mensen uit andere sociale klassen, met andere leefstijlen, uit andere culturen geeft je zoveel moois mee….En nee, tijd voor een wekelijks vrijwilligers buddy project hebben we niet. Maar wel wanneer het jou uitkomt voor koffie drinken, lunchen, vergaderen en ontspannen in een omgeving waar je elkaar tegen komt. Deze verbinding is wat onze maatschappij nodig heeft en dat is wat The Holland Road te bieden heeft!

Benieuwd in welk hokje jij past?
In het rapport ‘Verschil in Nederland’ heeft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) de Nederlandse bevolking ingedeeld in zes sociale klassen. Het resultaat is een ‘clubsandwich’ met een ‘harde’ boven- en onderlaag. In welke hokje stop jij jezelf?

Bovenkant sandwich: gevestigde bovenlaag (15 procent)
Hoogst opgeleid, met hoogste inkomens en vermogens. Zelfstandigen en gepensioneerden zijn oververtegenwoordigd. Nergens is het aandeel mensen met koopwoningen zo groot als in deze klasse. Uitgebreid sociaal netwerk. Weinig niet-stemmers.
Geluk 8

Jongere kansrijken (13 procent)
Gemiddeld hoogopgeleid. Geen hoog inkomen en bescheiden vermogens, veelal huurders. Veel zijn zelfstandigen. Vaak alleenstaand. Goede beheersing van zowel Engels als digitale vaardigheden. Een derde stemt niet.
Geluk 7,7

Werkende middengroep (27 procent)
Grote arbeidsdeelname, vrijwel uitsluitend in loondienst. Meestal eigenwoningbezitter met een beperkte overwaarde. Vaak wonend in gezinnen met kinderen. Redelijk sociaal netwerk, maar het netwerk met betrekking tot de arbeidsmarkt is beperkt. Weinig niet-stemmers, maar een op de vijf weet niet op welke partij hij of zij moet stemmen.
Geluk 7,6

Comfortabel gepensioneerden (17 procent)
Laagopgeleid, redelijk inkomen en behoorlijk vermogen. Vaak in bezit van een huis met veel overwaarde. Slechte kennis van digitale technieken en slechte beheersing van de Engelse taal. Tamelijk luxueuze levensstijl. Bezoeken relatief vaak kerk of moskee. Stemmen meestal wel.
Geluk 7,6

Onzekere werkenden (14 procent)
Opleidingsniveau gemiddeld. Leven wordt vooral bepaald door de arbeidsmarkt, met veel tijdelijke contracten en werkloosheid. Veel huurders, bij eigenwoningbezit staat het huis vaak ‘onder water’. Relatief veel migranten en een-oudergezinnen. Grootste aandeel niet-stemmers.
Geluk 6,1

Onderkant sandwich, zogenoemd precariaat (15 procent)
Laagopgeleid, vaak met uitkering of karig pensioen. Weinig of geen vermogen, bijna altijd huurder. Relatief ongezond en te zwaar. Geringe digitale vaardigheden en slechte beheersing van Engels. Gering sociaal netwerk. Veel niet-stemmers en mensen die niet weten op wie ze moeten stemmen.
Geluk 6,3

Ondanks de grote verschillen hebben de hoogste en laagste laag een overeenkomst: beide groepen zijn sterk gericht op het eigen milieu.In de termen van het SCP staan de mensen in de twee laagste klassen het zwakst in hun schoenen. Dat betekent dat bijna 30 procent van de bevolking tot de ‘onderkant’ van de samenleving wordt gerekend.

Jorien Minderhoud, The Holland Road

Geen Reacties

Geef een reactie